بانک مقالات و تحقیقات آموزشی - فرهنگی

نتايج يک مطالعه انجام شده در کشورمان، نشان مي دهد والدين به تحصيل فرزندان خود بيشتر از سلامت آن ها اهميت مي دهند.دکتر پريسا اميري، دکترا ي آموزش و ارتقاي سلامت که طي تحقيقي فرآيند چاقي و الگوي پيش گيري آن را در نوجوانان تبيين کرده است، با اعلام اين مطلب در گفت و گو با خراسان تصريح کرد: براي پيش گيري از رفتارهاي مرتبط با چاقي در نوجوانان بايد انگيزه هاي آنان را براي انجام رفتارهاي سالم و کنترل وزن ارتقا بخشيد.اين پژوهشگر ادامه داد: آمار و ارقام قابل توجه موجود در کشور ، روند رو به افزايش چاقي نوجوانان را نشان مي دهد اما نکته حائز اهميت در اين تحقيقات اين است که کودکاني که وارد مرحله نوجواني مي شوند، انگيزه رفتارهاي سالم را از دست مي دهند. به طوري که فعاليت بدني متعادل و تغذيه سالم نخواهند داشت و در رفتارهاي آن ها ضعف اراده به خوبي مشهود خواهد بود.وي با اشاره به اين که بسياري از خانواده ها مي دانند اين رفتارها باعث چاق شدن فرزندان آن ها مي شود اما بازهم به اين سبک زندگي ادامه مي دهند، به عبارتي وقتي فرزندان از دوره ابتدايي وارد دوره راهنمايي مي شوند، سبک زندگي آن ها عوض مي شود و آن چه برايشان اهميت پيدا مي کند تحصيل است. انتخاب اين اولويت در زندگي باعث مي شود که فعاليت اين بچه ها با شروع مدارس تعطيل شود و فعاليت بدني و ورزشي آن ها فقط در تابستان باشد. به طوري که هرچه نوجوانان به سال هاي آخر تحصيل دوره متوسطه نزديک مي شوند اين وضعيت وخيم و وخيم تر مي شود، تا حدي که فعاليت هاي بدني در سال هاي آخر دبيرستان کنار گذاشته مي شود و هدف فقط قبول شدن در آزمون سراسري مي شود. تاکيد والدين هم در اين زمان فقط درس خواندن است و به گفته همين جوانان، والدين آن ها معتقدند فرزندانشان بايد اين سال ها فقط درس بخوانند.وي اضافه کرد: علاوه بر اولويت تحصيل که يکي از مهم ترين عوامل زمينه ساز رفتارهاي مرتبط با چاقي در نوجوانان و کاهش فعاليت بدني آن هاست، استرس ناشي از امتحانات و ترس از موفق نشدن در تحصيل، پرخوري آن ها را تشديد مي کند.ضمن اين که ناآگاهي از عوارض ناشي از چاقي، عامل مهم ديگري براي ادامه رفتارهاي مرتبط با چاقي است.چاقي عارضه و بيماري خطرناکي مانند ايدز نيست که وقتي از آن صحبت مي شود همه از آن بترسند علاوه بر اين که بچه چاق در دوران کودکي خود دوست داشتني تر از بچه لاغر است ، اما اين چاقي خطري براي آينده است و زمينه ساز بيماري هاي قلبي عروقي مي شود. اما متاسفانه والدين اين خطر را جدي نمي گيرند و معتقدند که فرزندانشان فرصت براي لاغر شدن دارند.مسئله ديگر که مهم به نظر مي رسد، مقبوليت نداشتن نوجوانان چاق در بين دوستانشان است و در واقع يک بچه چاق در بين دوستانش خيلي پذيرفته نمي شود، لذا بچه هاي چاق در بين دوستان خود مسخره مي شوند که اين مسئله منجر به کاهش عزت نفس و جمع گريزي آن ها مي شود.از طرف ديگر برخي نوجوانان به خصوص پسرها معتقدند اگرچه چاق هستند اما دوستانشان از آن ها حساب مي برند لذا انگيزه کافي براي کاهش وزن ندارند و در صدد اصلاح رفتار خود بر نمي آيند. در هر دو صورت نوجوان دچار مشکلات رفتاري خواهد شد که بي گمان در زندگي اش تاثيرگذار است.دکتر اميري تاکيد کرد: علاوه بر تمام اين مسائل، نوجوانان خود را در برابر چاقي ناتوان احساس مي کنند. بسياري از آن ها تجربه رژيم گرفتن ناموفق را دارند.آن ها با ديدن دوستان خود که ۲ برابر آن ها مي خورند احساس ناتواني مي کنند . بنابراين کم کم به جايي مي رسند که اين گونه خود را توجيه مي کنند که ما اين گونه آفريده شده ايم و يا به نوعي باور مي کنند که چاقي غيرقابل کنترل است و وابسته به رفتار نيست.وي که اين پژوهش را در قالب پايان نامه دکتري در دو بخش کيفي و کمي انجام داده است، ادامه داد: در مطالعه کيفي پژوهش ۵۲ نوجوان، ۱۶ مادر و ۴ متخصص و در مطالعه کمي ۵۰۰ نوجوان شرکت کردند. وي توصيه کرد: به منظور پيش گيري از چاقي نوجوانان، بايد انگيزه آن ها را براي اصلاح رفتارهاي مرتبط با چاقي ارتقا داد.به عبارت ديگر نوجوانان بايد فعاليت بدني بيشتر و تغذيه سالم تر داشته باشند تا بتوانند استرس خود را به طور مطلوب کنترل کنند.اين پژوهشگر تاکيد کرد: بايد به خانواده و نوجوانان القا کرد که نبايد اولويت تحصيل با اولويت سلامت در تناقض قرار بگيرد؛ بايد به خانواده ها آموزش داد که مي توان رفتارهاي سالم داشت و در تحصيل هم موفق بود. بايد تصويري از نوجواني که در شرف چاق شدن است به نوجوان ارائه کرد تا در عين حال که تشخيص مي دهد چاق است، عزت نفس وي خدشه دار نشود و انگيزه کافي براي اصلاح رفتارش داشته باشد. بايد با حمايت هاي اجتماعي و محيطي، نوجوانان را به جايي رساند که خود را در کنترل وزن توانمند ببينند و چاقي را يک پديده غيرقابل کنترل نشناسند.بايد با آموزش خانواده ها، فرهنگ سازي کرد که چاقي دوره نوجواني چه مشکلات و خطراتي را براي آينده دلبندانشان به وجود مي آورد و همين عارضه يکي از ريسک پذيرترين شاخص هاي بيماري قلبي عروقي مي شود.ضمن اين که احتمال ابتلا به ديابت و بيماري کليوي و بسياري از بيماري هاي مزمن را نسبت به يک نوجوان با وزن طبيعي افزايش مي دهد. علاوه بر اين اضافه وزن و چاقي سبب بلوغ زودرس در نوجوانان مي شود.