"دارالفنون " مدرسهاي گرفتار در پيچ و خم روزمرگي
خبرگزاري فارس: در حالي كه 157 سال از تأسيس نخستين مدرسه نوين نظام آموزشي كشورمان ميگذرد اما اين روزها "دارالفنون " به نوعي گرفتار روزمرگيها و پيچ و خمهاي اداري شده است به گونهاي كه امروز از آن بناي فرهنگساز، تنها يك ميراث رو به تخريب و در معرض بيم و اميد باقي مانده است.
به گزارش خبرنگار اجتماعي باشگاه خبري فارس «توانا»، مدرسه تاريخي "دارالفنون " يادگار جاودانه اميركبير و به نوعي نخستين مدرسه سبك جديد در نظام آموزشي كشورمان است كه 157 سال پيش به دستور "ميرزا تقيخان فراهاني " ملقب به «اميركبير»، صدراعظم دانشدوست و استكبارستيز آن روزگار در محل خيابان ناصرخسروي فعلي تأسيس شد.
اين مدرسه با مساحت 7 هزار و 200 متر مربع در شمال شرقي ارگ سلطنتي طراحي و احداث شد و در روز يكشنبه نهم دي ماه 1233 هجري شمسي، يعني 13 روز پيش از قتل اميركبير به دست جلادان و دژخيمان حكومت ناصرالدين شاه، افتتاح شد.
دارالفنون تا پيش از انقلاب مشروطه در حُكم دانشگاهي بوده است كه تمام دانشهاي مرسوم در آن روزگار اعم از طب، داروسازي، نقاشي، نظام (علوم و فنون نظامي)، حقوق و سياست در آن تدريس ميشده است.
آنطور كه تابلوي راهنماي موجود در كنار ورودي اصلي حكايت ميكند، بناي مدرسه دارالفنون، 80 سال پس از افتتاح و در فاصله سالهاي 1308 تا 1310 شمسي توسط «نيكلاي ماركف» روسي بازسازي شده و به مدت 126 سال خانه دانش، صنعت، انديشه و سياست و آگاهي بوده است.
اين بنا داراي دو ورودي است كه يكي از آنها در خيابان "باب همايون " و ديگري در خيابان "ناصرخسرو " و در ضلع شرقي بنا واقع شده است؛ همانگونه كه هر روز عابران مشاهده ميكنند، ورودي شرقي همان ورودي اصلي بنا بوده است و نماي آن با آجركاري، گچبري و كاشيكاري تزئين شده است.
ساختمان دارالفنون با داشتن يك حياط مركزي، داراي 4 ضلع در اطراف آن است؛ به گونهاي كه 3 ضلع شمالي، شرقي و غربي آن 50 اتاق را در دو طبقه در خود جاي داده است؛ اتاقهاي متحدالشكلي كه كلاسهاي درس اين مدرسه را تشكيل ميدهد و هر كدام از آنها سه پنجره رو به حياط مركزي و يك درب ورودي از جانب راهروها دارند.
در ضلع جنوبي اين بنا سالني بزرگ با عنوان آمفي تئاتر، نمازخانه و سكوي نمايش قرار داد. اين بناي ماندگار در تاريخ 11 شهريور 1375 در فهرست آثار ملي كشورمان به ثبت رسيده است. اما امروز اين سؤال پيش روي مخاطبان فرهنگدوست ايراني وجود دارد كه آينده نخستين مدرسه كشورمان كه نماد فرهنگ و تمدن ايراني اسلامي محسوب ميشود، چگونه خواهد بود؟
با گذشت زمان، گويا اين بناي تاريخي كه روزها و ماهها و سالهاي طولاني را به خود ديده و شاگردان بسياري را تربيت كرده است، در پيچ و خم فراموشيها و روزمرگيهاي رايج گرفتار شده است؛ به گونهاي كه امروز از آن بناي فرهنگساز، تنها يك ميراث رو به تخريب و در معرض بيم و اميد باقي مانده است.
* دارالفنون را يكساله مقاومسازي ميكنيم
مرتضي رئيسي معاون عمراني وزير آموزش و پرورش و رئيس سازمان نوسازي، توسعه و تجهيز مدارس كشور، 23 فروردين سال گذشته در گفتوگو با خبرنگاران به برنامههاي اين سازمان براي نوسازي و مقاومسازي دارالفنون و استفاده از سالن آن با كاربري جديد (موزه تعليم و تربيت) اشاره كرد.
وي با اشاره به زيربناي 7 هزار و 200 متري اين مدرسه، اظهار داشت: قرار شد در فاز اول كار مقاومسازي سالن كه بيشترين آسيب را ديده است، انجام شود.
رئيسي تصريح كرد: مدرسه دارالفنون را در مقابل زلزله ايمن خواهيم كرد و كل 7 هزار و 200 متر را ظرف يك سال مقاومسازي و بهسازي ميكنيم؛ به دنبال اين كار، به "مرمّت " دارالفنون نيز خواهيم پرداخت.
گذشت بيش از يكسال و نيم از وعده رئيس سازمان نوسازي مدارس كشور براي مقاومسازي دارالفنون باعث شد تا نتيجه كار را از وي جويا شويم؛ اين در شرايطي است كه ميزان پيشرفت كارها در اين مدرسه ماندگار و تاريخي چندان اميدوار كننده نيست.
* يكسال و نيم گذشت؛ دارالفنون همچنان لرزان است
در آستانه 9 دي، سالروز تشكيل دارالفنون، مرتضي رئيسي در گفتوگو با خبرنگار اجتماعي باشگاه خبري فارس «توانا» در رابطه با آخرين وضعيت مقاومسازي و بهسازي اين بنا با وجود گذشت يكسال و نيم از وعده داده شده در سال 88، اظهار ميدارد: شرط ما براي اتمام يكساله پروژه، اين بوده است كه سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري با سازمان نوسازي مدارس همكاري كند.
وي در رابطه با ميزان پيشرفت مقاومسازي اين بناي فرهنگي و تاريخي ميگويد: مقاومسازي سالن اصلي تقريباً رو به اتمام است، اما اين سالن مساحت پائيني را تشكيل ميدهد؛ بنابراين نسبت به كل فضا، كار مقاومسازي اين بنا پيشرفت زيادي نداشته است.
در حالي رئيس سازمان نوسازي مدارس از رو به اتمام بودن مقاومسازي "سالن اصلي " دارالفنون خبر ميدهد كه مشاهده فضاي اين سالن و مصالح و ابزارهاي انباشته شده در آن، اين امر را با ترديد مواجه ميكند كه حداقل مقاومسازي اين بخش از يادگار اميركبير رو به اتمام باشد.
رئيسي در ادامه تصريح ميكند: در صورتي كه سازمان ميراث فرهنگي همكاري بيشتري با سازمان نوسازي مدارس داشته و طرح مشاور را تأييد ميكرد، تاكنون كار را به پايان رسانده بوديم؛ بنابراين تأخير كار به دليل ايراداتي بوده است كه از سوي سازمان ميراث فرهنگي نسبت به طرح اعلام شده بود.
وي با بيان اينكه مسئوليت اصلي اين كار بر دوش آموزش و پرورش است، خاطرنشان ميكند: انجام بهتر و سريعتر عمليات مقاومسازي اين بنا مشروط به اين است كه سازمان ميراث فرهنگي با همكاري گستردهتر، مسير را براي فعاليت ما بيشتر هموار كند و ما نيز اين آمادگي را داريم كه ايرادات كارشناسي آنها را به سرعت برطرف كنيم.
* اتمام 9 ماهه كار؛ اگر همكاري كنند
امانالله عباسي مديركل اداره نوسازي، توسعه و تجهيز مدارس استان تهران كه اداره متبوعش مسئوليت اين پروژه فرهنگي را برعهده دارد، در گفتوگو با خبرنگار اجتماعي باشگاه خبري فارس «توانا» در رابطه با ميزان پيشرفت كار مقاومسازي مدرسه دارالفنون اظهار ميدارد: اين پروژه به 3 فاز مختلف تقسيم شده كه بر اين اساس، فاز اول و دوم آن كه شامل سالنهاي جانبي آن بوده است، مقاومسازي شده و كار مقاومسازي آن حدود 80 درصد پيشرفت فيزيكي داشته است.
وي تصريح ميكند: براي اجراي عمليات مقاومسازي فاز سوم كه شامل كلاسها و فضاي آموزشي اين مدرسه تاريخي ميشود، نقشههاي مقاومسازي آماده شده است و به محض اينكه اداره كل ميراث فرهنگي استان تهران اجازه شروع اين مرحله از عمليات مقاومسازي را به سازمان نوسازي مدارس بدهد، آمادگي شروع كار را خواهيم داشت.
مديركل اداره نوسازي، توسعه و تجهيز مدارس استان تهران با بيان اينكه از ابتداي سال 88 مسئوليت اين پروژه به اين اداره كل واگذار شده است، درباره دليل تأخير در انجام آن اظهار ميدارد: از لحاظ اعتبارات هيچ مشكلي نداريم و اگر ميراث فرهنگي موافقت كتبي خود را با طرح مقاومسازي ما اعلام كند، عمليات اجرايي مقاومسازي فاز سوم را شروع ميكنيم؛ در اين رابطه مكاتباتي داشتهايم و كارشناسان آنها نيز نقطه نظراتي دارند كه براي رسيدن به يك تفاهم مشترك در دست پيگيري داريم.
عباسي از برآورد هزينه 650 ميليون توماني براي اجراي اين پروژه در ابتداي آن خبر داده و ميافزايد: اگر اجازه اين كار به ما داده شود، امكان كامل شدن تمام طرح طي يك سال آينده وجود دارد؛ در صورتي كه اداره كل ميراث فرهنگي استان تهران موافقت خود را اعلام كند، فاز سوم را ظرف 8 الي 9 ماه به پايان ميرسانيم.
* يادگار "ميرزا تقيخان "، چشم اميد به فرهنگدوستان دارد
در حالي كه تا فردا "دارالفنون " تولد 157 سالگي خود را در ذهن و انديشه ايرانيان مسلمان جشن ميگيرد، در عين حال چشم اميدش به عزم و همت جدي و هماهنگي بيش از پيش مسئولان و سازمانهايي است كه مسئوليت حفاظت اين ميراث ارزشمند را برعهده دارند.
چند روز پيش بود كه باز هم 5 دي فرارسيد و خاطره تلخ ويراني بزرگترين و كهنترين سازه خشت گلي جهان در زلزله سال 82 بم را در ذهنها و دلها زنده كرد؛ تا دير نشده به داد دارالفنون برسيم.
من یک معلم هستم.در سال 88 بازنشسته شده ام.دوست دارم تجربه خودرا در مورد مسایل آموزشی به دیگران منتقل و از تجربه دیگران استفاده کنم.امیدوارم شما بازدید کننده محترم من را از راهنماییهای خود محروم ننمایید.قابل ذکر است کلیه مطالب و مقالات ارایه شده در این وبلاگ الزاما مورد تایید نمی باشدو مسوولیت آن به عهده نویسندگان آنها می باشد.استفاده ازمطالب اختصاصی وبلاگ با ذکرمنبع بلامانع است.مطالبی که در صفحه نخست مشاهده می کنید مطالبی است که روزانه به وبلاگ اضافه می گردد برای دیدن مطالب مورد نظر به