بانک مقالات و تحقیقات آموزشی - فرهنگی

نشریه رشد

«رشد» نام مشترک سی‌عنوان مجله‌ای است که در دفتر انتشارات کمک‌آموزشی سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی وابسته به وزارت آموزش‌وپرورش منتشر می‌شود. مجلات رشد با شمارگان بیش از سی‌میلیون نسخه در سال، در گستره‌ ملی و برای مخاطبان پیش‌دبستانی تا معلمان، مربیان و مدیران مدارس تولید می‌شوند.

این مجلات آموزشی ـ تربیتی می‌کوشند با تأکید بر «تحول بنیادین در آموزش‌وپرورش» با رویکردهای فرهنگی‌ـ تربیتی، توسعه‌ عدالت آموزشی، ارتقای جایگاه علمی‌ـ تربیتی، توسعه مشارکت همه‌جانبه و بهینه‌سازی منابع انسانی آموزش‌وپرورش و با رعایت اصول خدشه‌ناپذیر: درستی، دقت، روشنی، روزآمدی و جذابیت، در بهبود وضعیت آموزش‌وپرورش مدارس ایفای نقش نمایند و متناسب با تحولات علمی، پژوهشی و فناوری و با تکیه بر هویت ملی و ارزش‌های فرهنگی و اسلامی، زمینه‌های لازم را برای تحقق اهداف عالی آموزش‌وپرورش فراهم بسازند.

زمینه انتشار این مجلات «آموزشی، تحلیلی و اطلاع‌رسانی» است و سابقه آن به حدود نیم‌قرن باز می‌گردد. مجلات رشد پیش از پیروزی انقلاب اسلامی به مجلات «پیک» معروف بودند.

در میان این مجلات، 7 عنوان برای دانش‌آموزان منتشر می‌شود و 23 عنوان دیگر برای مخاطبان بزرگسال (معلمان، مربیان و مدیران) تولید می‌گردد.

مجلات بزرگسال رشد دو گونه‌اند: عمومی و اختصاصی.

مجلات عمومی به‌صورت ماهانه (8 عنوان در سال، از آغاز سال تحصیلی تا اردیبهشت‌ماه) و با عناوین زیر منتشر می‌شوند:

1. رشد معلم برای معلمان، دانشجویان تربیت‌معلم و خانواده‌ها؛

2. رشد تکنولوژی آموزشی برای معلمان، دانشجویان تربیت‌معلم و علاقه‌مندان به تکنولوژی آموزشی؛

3. رشد مدرسه فردا، برای معلمان، مربیان و مدیران و علاقه‌مندان به فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT)؛

4. رشد مدیریت مدرسه، برای مدیران و معاونین مدارس؛

5. رشد آموزش ابتدایی، برای معلمان دوره‌ آموزش ابتدایی (آموزگاران)؛

6. رشد آموزش راهنمایی، برای معلمان دوره‌ آموزش راهنمایی.

مجلات اختصاصی به‌صورت فصلنامه (4 شماره در سال) و در قلمرو موضوعی خاص علوم پایه، فنی‌ـ‌حرفه‌ای و علوم انسانی برای معلمان (به‌ویژه برای دبیران دوره‌ی آموزش متوسطه) منتشر می‌شوند.

مجلات اختصاصی «علوم پایه» و «فنی‌ـ‌حرفه‌ای» عبارتند از:

1. رشد آموزش ریاضی؛

2. رشد آموزش فیزیک؛

3. رشد آموزش شیمی؛

4. رشد آموزش زیست‌شناسی؛

5. رشد آموزش زمین‌شناسی؛

6. رشد آموزش فنی‌ـ حرفه‌ای.

مجلات اختصاصی «علوم انسانی» عبارتند از:

1. رشد آموزش قرآن؛

2. رشد آموزش معارف اسلامی؛

3. رشد آموزش مشاور مدرسه؛

4. رشد آموزش تاریخ؛

5. رشد آموزش جغرافیا؛

6. رشد آموزش هنر؛

7. رشد آموزش تربیت‌بدنی؛

8. رشد آموزش علوم اجتماعی؛

9. رشد آموزش زبان و ادب فارسی؛

10. رشد آموزش زبان؛

11. رشد آموزش پیش‌دبستانی.

فواید انتشار مجلات رشد

*مجلات رشد، جزئی از بسته‌ آموزشی

تحولات و نوآوری‌های نوین در آموزش و تأکید بر یادگیری مهارت‌ها و کاربرد دانش، استفاده از ابزار، وسایل و فناوری‌ها در آموزش را هرچه بیشتر ضروری ساخته است.

با ارائه‌ نظریه‌های جدید یادگیری و تأکید آن‌ها بر نیازهای یادگیرندگان، ارتباط آموزش با زندگی واقعی یادگیرنده و ایجاد شرایط واقعی برای یادگیری و توجه به رویکرد نظام‌مند در آموزش، کاربرد ابزار و وسایل در آموزش اهمیت ویژه‌ای پیدا کرد.

این امر منجر به پیدایش نگاهی جدید و جامع نسبت به ابزارها و وسایل آموزشی شده و در نتیجه، ایده‌ «بسته‌ آموزشی» مطرح گردیده که شامل مجموعه‌ی منابع، مواد و ابزارهای آموزش هماهنگ برای نیل به هدف آموزش خاص و سازمان‌یافته است.

در نظام آموزش‌ رسمی کشور، علاوه بر کتاب درسی، وجود ابزار و منابع تکمیلی، همچون مجلات آموزشی، نرم‌افزارهای آموزشی، شبکه‌ ملی رشد و... ضروری می‌باشد.

مجلات رشد قادرند در نقشه‌ کلان آموزشی، به‌عنوان جزئی مهم، در تکمیل برنامه‌ درسی به شکل‌های تسهیلی، تعمیقی و توسعه‌ای، نقش‌آفرینی نمایند.

*تقویت همبستگی اجتماعی و نظام ارزشی و اعتقادی

حفظ و اشاعه‌ میراث فرهنگی دینی و ملی، و تقویت همبستگی اجتماعی و نظام ارزشی و اعتقادی، یکی از اهداف مجلات رشد است. این نشریات به رشد و پرورش توأمان مهارت‌های خود یادگیری و شناختی، عاطفی و حرکتی، در مخاطبان برای بروز رفتارهای صحیح (دانستن، انجام دادن، چگونه زیستن و چگونه با هم زیستن) در اصلاح و بهبود کیفیت زندگی‌شان، توجه همه‌جانبه دارد.

*توسعه و تعمیق تفکر علمی و تفکر نقاد

معلمان علاوه بر کتاب‌های درسی‌ـ که در دوره‌ پنج‌ساله‌، تغییر یا اصلاح می‌شوند‌ـ به منابعی نیاز دارند که جدیدترین یافته‌های علمی و پژوهشی در حوزه تدریس خود را بیابند.

علاوه بر شبکه‌های دیجیتالی، مجلات رشد قادرند تازه‌ترین یافته‌های نظری مرتبط با حوزه یاددهی‌ـ یادگیری معلمان را در قلمرو موضوعی علوم پایه، فنی‌ـ حرفه‌ای و علوم انسانی در قالب مقالات «دانش‌محور» ارائه دهند و از این رهگذر، سواد و دانش نظری معلمان را به‌روز نگه دارند.

قطعاً با حضور معلمان، مربیان و مدیران باسواد و به‌روز (بهبود منابع انسانی) سیستم آموزش‌و‌پرورش قادر است به «تحول بنیادین» دست یابد. مجلات رشد با دامن زدن به واقعیت‌ها و مسائل امروز آموزش‌و پرورش و اطلاع‌رسانی درباره‌ی کم و کیف پیشرفت‌ها و پسرفت‌ها، ضمن توسعه و تعمیق تفکر علمی و تفکر نقاد در بین فرهنگیان، مناسب‌ترین  راه‌حل‌ها را برای افزایش نقاط مثبت و یا کاهش و رفع نقاط ضعف ارائه می‌دهند.

*ارتقای مهارت‌های حرفه‌ای

دنیای معلمی، آمیخته از دانش و تجربه و هنر است. معلمان علاوه بر سواد و دانش نظری، نیاز به آموختن مهارت‌های حرفه‌ای در شرایط متغیر اجتماعی‌،‌ سیاسی، فرهنگی و اقتصادی خود، دانش‌آموزان و خانواده‌ها دارند.

علاوه بر بافتار اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی، رشد روزافزون فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) و تأثیر شگرف آن در پدیده‌های  آموزشی، اهمیت افزایش سواد و مهارت‌های مرتبط به این فناوری و شناخت زمینه‌های آسیب‌زای آن را دو چندان ساخته است.

مجلات بزرگسال رشد در طراحی برنامه‌ سالانه‌ خود به مسأله فناوری اطلاعات و ارتباطات، توجه ویژه دارند. ضمن آن‌که مجلات «مدرسه فردا» و «تکنولوژی آموزشی» به صورت خاصی به این حوزه می‌پردازند.

با توجه به اهمیت ارتقای مهارت‌های حرفه‌ای معلمان، مربیان و مدیران، اغلب مقالات مجلات رشد با رویکرد «دانش‌ روشی» تهیه می‌شوند؛ یعنی مطالبی که علاوه بر جنبه‌های علمی دارای عنصر «کاربردی» نیز می‌باشند.

*امکان تبادل تجارب آموزشی و تربیتی

همه‌ معلمان و مربیان و مدیران به تبادل تجارب آموزشی و تربیتی خود با معلمان، مربیان و مدیران دیگر علاقه‌مندند. چه‌بسا نکات ظریف و عمیقی که محصول پژوهش‌های دانشگاهی نباشد، بلکه محصول سال‌ها حضور مستقیم در بین دانش‌آموزان و درک شرایط خاص روحی ـ روانی، اقتصادی و فرهنگی آنان باشد.

مجلات رشد این فرصت را پدید می‌آورند تا معلمان، مربیان و مدیران، تجربه‌های غنی و مفید آموزشی و تربیتی خود را در قالب «خاطره»، «یادداشت» و... به سایر فرهنگیان ارائه دهند.

*پرورش استعدادهای نگارشی و پژوهشی

ضعف نگارش یک مشکل ریشه‌دار و تاریخی است و قطعاً‌ زاییده‌ روش‌های غلط آموزش انشانویسی در سال‌های پیشین و کمبود وقت مطالعه می‌باشد.

مجلات رشد این امکان را فراهم می‌سازد تا معلمان، مربیان و مدیران، با استفاده از مطالعات نظری، تجارب عینی و هنر و ذوق شخصی خود، استعدادهای نگارشی و پژوهشی خود را در قالب‌های نگارشی متنوع، همچون مقاله، خاطره، داستان و... پرورش دهند.

تجربه‌ نگارش مقاله و یادداشت و خاطره برای مجلات رشد، نخستین گام جدی برای نگارش کتاب‌های کمک‌آموزشی مناسب و چه‌بسا در سال‌های آتی، نگارش کتاب درسی (در قالب طرح چند تألیفی) باشد.

*تحقق عدالت آموزشی

با توجه به شرایط اقلیمی و اقتصادی و فرهنگی در استان‌های کشور، به‌ویژه در مناطق محروم و مدارس روستایی و دور از مراکز استان‌ها، امکان دسترسی به ابزار و منابع آموزشی، به‌راحتی وجود ندارد.

مجلات رشد با توجه به گستره‌ ملی و قیمت ارزان، این امکان را برای معلمان، مربیان و مدیران این مناطق فراهم می‌سازد تا آنان نیز از کیفیت نسبی آموزش مناسب برخوردار شوند.

* امکان بیان نظرات

مجلات رشد قادرند با «مسأله‌محور» بودن محتوای آن‌ها به عنوان یک اصل خدشه‌ناپذیر، و مشارکت دادن مخاطبان در تولید محتوا و بیان تجربیات موفق و احتمالاً ناموفق آموزشی و تربیتی، ارائه طرح‌های نو و تبیین برنامه‌ها و هدف‌های نظام آموزش‌وپرورش برای مخاطبان، امکان بیان نظرات آنان را پیرامون این برنامه‌ها و هدف‌ها فراهم سازند.

برنامه‌های اصلاحی آموزش‌وپرورش در اغلب کشورهای پیشرفته، امری ملی و منطقه‌ای و کوششی همگانی تلقی می‌شود و مسئولیت پیشبرد آن، تنها به عهده‌ دولت مرکزی نیست. گرچه هدایت و هماهنگی اصلی آن باید بر عهده‌ دولت‌ها باشد و آنان نیز آن را از وظایف مسلم خود بدانند، مردم و به‌ویژه فرهنگیان، با همه‌ توانمندی‌های شناخته و ناشناخته‌ی خود، سهم مؤثرتری در پیشبرد برنامه‌های اصلاحی آموزش‌وپرورش کشورشان دارند.

مجلات رشد، ضمن تبیین ضرورت مشارکت همه‌ جانبه‌ مردم و به‌ویژه فرهنگیان، در توسعه و اصلاح آموزش‌وپرورش، زمینه‌ها، فواید و آثار مثبت این مسأله را تبیین می‌سازند.

*توسعه‌ کیفی پژوهش و پژوهشگری

مجلات رشد با فراهم کردن فرصت بیان پرسش‌ها و پیشنهادهای معلمان، مربیان و مدیران، آشنا کردن آنان با شیوه‌های نوین پژوهش در حوزه‌ مسائل آموزش‌وپرورش، انتشار دستاوردهای پژوهش‌های کاربردی و راهبردی، بیان اولویت‌های پژوهشی در آموزش‌وپرورش و اخذ نظر آنان پیرامون این اولویت‌ها، معرفی مراکز و مراجع ملی و بین‌المللی پژوهشی، معرفی پژوهشگران حوزه آموزش‌وپرورش و دستاوردهای آنان در عرصه‌‌های ملی و بین‌المللی و...، ضمن کمک به تدقیق ارتباط میان پژوهش در حوزه آموزش و پرورش و توسعه ملی، باعث توسعه‌ کیفی پژوهش و پروهشگری در آموزش‌وپرورش می‌شوند.

*ابزاری برای توسعه‌ پایدار

اگر توسعه‌ی پایدار، توسعه‌ بهبود زندگی نه فقط نسل امروز، بلکه نسل‌های فردا نیز باشد، مجلات رشد که به منظور توانایی‌های علمی و ذهنی و ارتقای کیفیت مهارت‌های حرفه‌ای معلمان، مربیان و مدیران امروز منتشر می‌شود، در تربیت و آموزش نسل‌های آتی نیز مؤثر خواهد بود.

لذا مجلات رشد، ابزاری برای توسعه‌ پایدار در حرفه آموزش‌وپرورش است؛ چرا که غیر از تأمین نیازها و خواسته‌های «آنی» مخاطبان خود، به تأمین خواسته‌های آتی آنان نیز توجه ویژه خواهد داشت.

****

ديگران

وضعیت آموزش در مدارس خصوصی کشور امارات چگونه است؟

مختصری در مورد مدارس خصوصی و دولتی کشور امارات

5. تضمين اجراي كامل نظارتها وتصميمات تنظيم شده درزمينه آموزش خصوصي توسط مدارس خصوصي، به ويژه مواردي كه مالكيت، دوره‌هاي آموزشي، برنامه‌هاي آموزشي، پذيرش، انتقال، شرايط ارتقاء دوره تحصيلي،مناسب بودن ساختمان،كفايت تجهيزات، انعقاد قرارداد با كادر آموزشي و تخصص آكادميك آنان و ديگر مواردي تأثير گذار بر روند آموزشي مدارس خصوصي.

6. همكاري با اداره مشاوره فني وزارت آموزش و جوانان درهنگام بازديد حضوري ازمدارس خصوصي مناطق مختلف.

7. بررسي شرايط علمي کادر داوطلب فعاليت در مدارس خصوصي منطبق براستانداردهاي مدارس دولتي و صدور مجوزهاي كاري مطابق با قوانين و راهكارهاي مصوب.

8. نظارت برامور دانش آموزي درمدارس خصوصي و تطبيق گواهينامه هاي تحصيلي اعطايي اين مدارس مطابق با قوانين و برنامه‌هاي موجوددراين زمينه.

9. بررسي مشكلاتي پيش روي مدارس خصوصي و تلاش جهت حل اين مشکلات.

10. جمع آوري، طبقه بندي وتجزيه وتحليل اطلاعات وآمار موردنياز آموزش خصوصي وارجاع اين قبيل اطلاعات ادارات آمار،‌اطلاعات وتحقيقات سازماني.

11. تهيه طرح‌ شهريه مدارس خصوصي دوره‌هاي مختلف و بررسي شرايط مالي اين مدارس و تصويب مصوبات لازم جهت توسعه و اصلاح عملکرد اين قبيل مدارس.

12. بازبيني كتب و دوره‌هاي تحصيلي مورداستفاده درمدارس خارجي با مشارکت كميته‌هاي تحقيق به منظور کسب اطمينان از عدم وارد شدن خدشه به اعتقادات ‌و سوم و سنتهاي غربي و اسلامي‌.

معضلات آموزشي

از جمله عمده‌ترين معضلات آموزشي پيش‌ روي آموزش خصوصي در كشور امارات متحده عربي مي‌توان به موارد ذيل اشاره نمود:

1.ساختمان برخي از مدارس خصوصي در ويلا‌هاي قديمي واقع گرديده كه جوابگوي نياز دانش‌آموزان يا اهداف آموزشي آنان نمي‌باشد.

2. شهريه بالاي تحصيلي مدارس خصوصي.

3.از آنجائيكه مناطق آموزشي ارائه كننده خدمات مشاوره آموزشي به مدارس دولتي مي‌باشند، از اين روي، خدمات مشاوره‌اي جزئي به مدارس خصوصي ارائه مي‌نمايند.

4.حقوق و مزاياي ناچيز كادر آموزشي مدارس خصوصي در مقايسه با حقوق و مزاياي معلمين در مدارس دولتي.

توسعه آموزشي

آموزش خصوصي شاهد گسترش وسيعي طي سالهاي اخير بوده است. به نحويکه طبق آمار بدست آمده طي سال تحصيلي 97ـ 1996 تعداد دانش آموزان مراکز خصوصي کشوربر 195686دانش آموز دختر و پسر يعني(40% تعدادكل دانش آموزان کشور)بالغ مي گردد. گفتني است که دانش آموزان اماراتي بالغ بر 13ـ10% كل تعداد دانش آموزان مدارس خصوصي کشور را تشكيل مي‌دهند. 387مدرسه خصوصي دركشور امارات متحده عربي فعاليت دارد كه از دوره‌هاي تحصيلي مختلفي به شرح ذيل تبعيت مي‌نمايند:

1. 133مدرسه (34%) از دوره هاي تحصيلي مشابه دوره هاي وزارت آموزش وجوانان برخوردار مي باشند.

2. 116مدرسه (30%) از دوره هاي تحصيلي مشابه دوره هاي امريكايي يا انگليسي برخوردار مي باشند.

3.104مدرسه (26%)از دوره هاي تحصيلي مشابه دوره هاي هندي يا پاكستاني برخوردار مي باشند.

4. 34مدرسه (20%)از دوره هاي تحصيلي مشابه دوره هاي آموزش ملي برخوردار مي باشند..

وزارت آموزش وجوانان به نظارت بر عملکرد مدارس خصوصي مبادرت نموده و براي مدارسي که از دوره‌هاي تحصيلي مشابه اين وزارتخانه برخوردار مي باشند. كتاب و امکانات آموزشي با قيمت تمام شده و خدمات مشاوره‌اي فني واداري ارائه مي نمايد. علاوه براين اين وزارتخانه،‌ عهده دار مسئوليت صدور قوانين و اعطاء يا عدم اعطاء مجوز مطابق با قانون آموزش خصوصي مي باشد.